Rahotanni sun nuna cewa bayan da Shugaban Ƙasa, Bola Ahmed Tinubu, ya rattaba hannu kan dokar zaɓe ta shekarar 2026 a watan Fabrairu, an fara duba yadda dokar za ta yi aiki a aikace, musamman wajen amfani da fasahar zamani a zaɓe.
Sabuwar dokar ta tanadi cewa dole ne a riƙa tura sakamakon kowace rumfar zaɓe ta hanyar na’ura zuwa shafin yanar gizo na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta (INEC), wato IReV, bayan an kammala cike fom ɗin EC8A. Wannan mataki, a cewar masu goyon baya, na daga cikin ƙoƙarin ƙara gaskiya da amincewar jama’a a tsarin zaɓe.
Sai dai wani kwamiti mai zaman kansa kan tabbatar da gaskiyar shari’a, ƙarƙashin jagorancin Farfesa Mojeed Owoade, ya nuna damuwa kan wasu sassan dokar, musamman sashe na 60(3). A cewar kwamitin, an bar gurɓatacciyar fahimta a cikin kalmomin da aka yi amfani da su, wanda zai iya haifar da fassara mabambanta a lokutan rikici.
Kwamitin ya lura da cewa duk da dokar ta amince da amfani da fasahar lantarki, ta kuma ba da dama a koma ga takardun hannu idan aka samu matsalar sadarwa. Wannan tanadi, a cewar masana, na iya zama hanya ga wasu su kauce wa tsarin lantarki, abin da ka iya jawo zargi ko rashin yarda da sakamakon zaɓe.
Ƙungiyoyin farar hula da jam’iyyun adawa sun ja kunnen gwamnati kan wannan batu, suna masu cewa irin wannan rashin fayyace magana na iya buɗe ƙofa ga magudi. Sun buƙaci a gyara dokar ta yadda za a tilasta amfani da tsarin lantarki ba tare da sassauci ba, domin kare martabar zaɓe.
A gefe guda kuma, wasu daga cikin masu goyon bayan dokar sun bayyana cewa tanadin na da muhimmanci, musamman duba da matsalolin sadarwa da ake fuskanta a wasu yankunan ƙasar. Sun ce samar da mafita ta takarda zai taimaka wajen kauce wa tsaiko a lokacin zaɓe.
Masu sharhi kan harkokin siyasa na ganin cewa idan ba a warware wannan batu ba tun kafin zaɓen 2027, zai iya haifar da sabbin takaddama a tsakanin ‘yan siyasa da ma jama’a baki ɗaya.
Yayin da ake ci gaba da wannan muhawara, ana sa ran majalisar dokoki za ta duba yiwuwar yin gyara ga dokar, domin tabbatar da cewa babu wani gibi da zai iya kawo cikas ga ingantaccen zaɓe a nan gaba.